BADANIE PRZETWARZANIA SŁUCHOWEGO/METODA TOMATISA

CO TO JEST BADANIE PRZETWARZANIA SŁUCHOWEGO?

Pozwala sprawdzić, jak mózg analizuje i interpretuje docierające dźwięki. Umożliwia wykrycie, dlaczego pacjent z fizycznie prawidłowym słuchem ma trudności z rozumieniem mowy w hałasie, koncentracją czy nauką.

NA CZYM POLEGA TEST?

Pacjent ma na uszach słuchawki Tomatisa, przez które odtwarzane są dźwięki o coraz większej częstotliwości. Badanie polega na informacji zwrotnej od pacjenta czy słyszy dźwięk, jeżeli tak to gdzie (prawe ucho, lew ucho, środek głowy)

KIEDY WARTO WYKONAĆ BADANIE?

• opóźniony rozwój mowy, bądź jej brak
• trudności szkolne (pamięć, uwaga, koncentracja, czytanie)
• trudności ze zrozumieniem poleceń (szczególnie w hałasie, w klasie)
• autyzm
• ADHD

CO OCENIAMY W TEŚCIE ?

PORÓWNUJEMY KRZYWE PACJENTA (DROGA POWIETRZNA, DROGA KOSTNA)DO KRZYWEJ IDEALNEJ

Cechy charakterystyczne poszczególnych aspektów krzywej idealnej

• Ogólnie rzecz biorąc krzywe BC i AC mają kształt rosnący od najniższej częstotliwości aż do 2000 Hz. Występuje stopniowe tłumienie niższych dźwięków na korzyść wyższych.
• W zakresie pomiędzy 2000 Hz a 4000 Hz krzywe powinny mieć kształt kopuły, a począwszy od 4000 Hz stopniowo zacząć opadać.
• Krzywe powinny być gładkie , bez nagłych szczytów ani spadków.
• Krzywe AC i BC powinny mieć podobny kształt, a krzywa BC powinna zawsze przebiegać pod AC , w odległości między 10 dB a 15 dB.
• W wyniku krzywych BC i AC nie powinno być błędów lokalizacji dźwięków
• Nie powinno być również błędów selektywności w AC ani BC.

Krzywa idealna to:

Wzorzec bardzo dobrych zdolności w dziedzinie uwagi słuchowej, czyli dobrej dostępności słuchowej (gotowości do odbioru informacji).
Wskazuje na prawidłową regulację emocji, sprawnie działającą uwagę i adaptacyjność zachowań w odniesieniu do otoczenia danej osoby.
Pokazuje, że możliwe jest płynne przekierowanie wydarzeń istotnych – do wewnątrz lub na zewnątrz na bieżąco i odpowiednio do sytuacji.

W teście oceniamy:

• Zetknięcie w danym zakresie częstotliwości oznacza, że w teście uwagi słuchowej krzywe AC i BC dokładnie stykają się ze sobą w tym konkretnym zakresie częstotliwości.
• Przekroczenie w danym zakresie częstotliwości oznacza, że w teście uwagi słuchowej krzywa BC wychodzi nad krzywą AC w tym konkretnym zakresie częstotliwości.
• Odstęp w teście uwagi słuchowej to krzywa BC 10-15 dB pod krzywą AC

Brak dostępności słuchowej może często przejawiać się nadmiernym stresem , nadwrażliwością na dźwięki, wysoki poziom leku, impulsywność, agresja, a z drugiej strony-poprzez zbyt niską wrażliwość, wycofanie, unikanie lub brak motywacji (osoby za mało doenergetyzowane). Wszystko zależy od wzajemnego stosunku AC i BC. W każdym przypadku nieprawidłowy stosunek AC/BC oznacza problemy z samoregulacją, uwagą i zdolnościami wykonawczymi.

Przekroczenia i zetknięcia krzywych to:

• brak dostępności słuchowej
• uwięzienie w trybie „uciekaj albo walcz”, występuje stres i lęk
• gdy przekroczenie i zetknięcie krzywych jest duże, występuje wówczas duża nadwrażliwość na dźwięki, ponieważ pod względem akustycznym świat zewnętrzny jest postrzegany jako nadmiernie istotny,
• -głównym skutkiem takiego zafałszowania jest brak uwagi i skupienia, często jest to dysfunkcja regulacji emocji o charakterze zstępującym . A to z kolei może być skorelowane z różnymi czynnikami: trauma, choroba, problemy z interakcjami i adaptacją społeczną.
• – może występować impulsywność zwłaszcza gdy problem dotyczy Z1. Taki stosunek może sygnalizować problemy wstępujące- słaby mięsień strzemiączkowy nie jest w stanie odpowiedni pochłaniać energii akustycznej i tłumić ruchów płynu w uchu wewnętrznym

Mechanizmy wstępujące i zstępujące często wzajemnie na siebie oddziałują.

Poważne przekroczenia na całej długości krzywych

• Bardzo często taki stosunek AC/BC wskazuje na problemy z przekazywaniem dźwięku w uchu zewnętrznym lub środkowym (woskowina w kanale słuchowym zewnętrznym, infekcja ucha środkowego, dysfunkcja trąbki słuchowe, otoskleroza). Konieczna konsultacja laryngologiczna.
• Może występować brak ruchomości mięśni kosteczek słuchowych. Przyczyny mogą mieć charakter fizyczny, rozwojowy lub psychologiczny.

Bardzo duże przekroczenie (bez problemów laryngologicznych) może oznaczać problem zstępujący- niezdolność klienta do prawidłowego przełączenia się między światem skierowanym ku jego wnętrzu (błądzenie myślami , procesy autoreferencyjne i autobiograficzne) a światem kierowanym ku zewnętrzu. Takie przełączenie się wymaga skutecznego przetwarzania informacji za pomocą mechanizmów wykonawczych i uwagi. Brak tej zdolności skutkuje „utkwieniem” we własnym świecie wewnętrznym

Częściowe przekroczenie

To stosunek AC/BC , który cechuje miejscowy niższa wklęsłość krzywej AC w pewnym zakresie częstotliwości podczas gdy krzywa BC pozostaje na prawidłowym poziomie.

Częściowe przekroczenie może być oznaką zstępujących mechanizmów, odrzucenia pewnych częstotliwości. W tym zakresie brakuje dostępności słuchowej (gotowość do odbioru informacji), ponieważ ten właśnie zakres klient odbiera jako szkodliwy ze względu na swoje doświadczenia emocjonalne.

Skutkuje to trudnościami z komunikacją i skupieniem w tym zakresie częstotliwości. Tak zaburzona percepcja jest przez większość automatyczna i nieświadoma.

Gdy taka częstotliwość wklęsłość krzywej AC obejmuje Z2 , wpływa to negatywnie na zdolność do skupienia uwagi i przetwarzania informacji werbalnych.

Gdy natomiast występuje w Z3, pojawiają się trudności w rozumieniu mowy w głośnym otoczeniu, co szybko powoduje męczliwość.
Gdy przekroczenia obejmują Z1, można zaobserwować impulsywność.

Odstępy

Przy takim stosunku AC/BC, krzywa BC przebiega zbyt nisko w stosunku do krzywej AC.

Taka sytuacja oznacza niewystarczającą stymulację drogą kostną. Słaby poziom bodźców w przewodnictwie kostnym może prowadzić do ogólnego braku zaangażowania lub zainteresowania uczeniem się i komunikowaniem.
Wówczas osoba może sprawiać wrażenie zainteresowanej lub zaangażowanej, ale w rzeczywistości nie ma wystarczającego kontaktu z własnym światem wewnętrznym i nie jest w stanie go aktualizować w oparciu o informacje ze świata zewnętrznego.

Jeżeli całkowita liczba odstępów w całym teście jest duża (ok 50 % i powyżej), brak stymukacji droga kostną może prowadzić do męczliwości a nawet depresji, w zależności od profilu).
Warto zauważyć, że odstępy i nadwrażliwość na dźwięk mogą współwystępować i nie są niekompatybilne.

Wklęsłość krzywych AC i BC (punktowa – w jednej częstotliwości lub szersza)

W większości przypadków jest to oznaka niedosłuchu odbiorczego w zakresie objętym wklęsłością (zniszczone komórki rzęsate lub uszkodzenia na poziomie dróg słuchowych lub kory mózgowej)
Przyczyną może być uraz, infekcja lub wada wrodzona.

Natomiast niezwykle rzadko taki profil uwagi jest wyrazem silnego słuchowego mechanizmu obronnego i ma podłoże emocjonalne. Taka osoba staje się dosłownie głucha na to, co się do niej mówi.

Gdy wklęsłość dotyczy Z2, pojawiają się duże trudności w przetwarzaniu informacji językowych zarówno ustnych jak i pisemnych. Może pojawić się niechęć do odbioru tych informacji, jak też do ich wytwarzania.

Gdy dotyczy Z3, oznacza niedosłuch , jak u wielu starszych osób . Wówczas przetwarzanie mowy w głośnym otoczeniu jest bardzo utrudnione. Często pojawiają się problemy z uwagą męczliwość lub depresja.

Gdy dotyczy Z1, pogorszeniu mogą ulec zdolności motoryczne lub schemat ciała, ponieważ układ przedsionkowy nie jest wystarczająco pobudzony, podobnie jak przy Z3, w większości przypadków występuje męczliwość czy depresja.